Błędy rzadko są spektakularne. Zamiast lawiny czy burzy częściej jest to za ciężki plecak, za dużo jedzenia, źle przeczytany mail, brak planu kierowców albo zbyt duża wiara w aplikację.
Błąd 1: za ciężki plecak
Plecak ważył około 20,20 kg bez wody. Część wagi dało się uzasadnić, ale część wynikała z nadmiaru. Drugi raz mocniej ograniczyłbym rzeczy komfortowe i zapas jedzenia.
Zapas jest potrzebny, ale każdy kilogram trzeba umieć uzasadnić.
Błąd 2: za dużo jedzenia
Mieliśmy za dużo liofilizatów i zapasów. Przy noclegach w schroniskach duża część zapasu nie była potrzebna. Ostatecznie jedzenie w schroniskach działało dobrze, a na trasie liczyły się proste rzeczy: batony, rodzynki, coś łatwego do zjedzenia.
Jedzenie awaryjne tak, zapas bez końca nie.
Błąd 3: zbyt dużo elektroniki i powerbanków
Elektronika była przydatna, ale łatwo przesadzić. Telefon, zegarek i kamera mają sens. Kilka powerbanków „na wszelki wypadek” zaczyna ważyć. Do tego doszło zużywanie danych komórkowych na wysyłanie filmów i najpewniej na automatyczną synchronizację zdjęć z iCloud i Google Photos.
Lepiej wyłączyć synchronizację zdjęć przez dane komórkowe, mieć mapy i dokumenty offline i rozsądny zapas energii, niż zabierać całą elektronikę z domu.
Błąd 4: za mało ochrony ust
Na wysokości, przy słońcu, wietrze i śniegu usta bardzo szybko dostają w kość. To drobiazg, o którym łatwo zapomnieć, a potem przeszkadza przez cały wyjazd.
Pomadka z filtrem ma być w kieszeni, a nie gdzieś głęboko w plecaku.
Błąd 5: zbyt duża wiara w aplikację
Na odcinku Bellevue–Tête Rousse mapa nie zawsze prowadziła intuicyjnie. Trzeba było patrzeć na teren, ślady, tory, ludzi i warunki. Aplikacja jest narzędziem, ale nie zastępuje oceny sytuacji.
Ślad GPS pomaga, ale oczy i głowa są ważniejsze.
Błąd 6: błąd przy aucie
Zamieszanie z autem opisuję w ebooku. Wystarczy niedopilnowany mail, niejasne miejsce odbioru albo warunki wypożyczenia.
Auto potwierdzam teraz tak samo dokładnie jak schronisko: miejsce, godzinę, dokumenty, kaucję, kierowców i wyjazd za granicę.
Błąd 7: brak mocniejszego planu odpoczynku po zejściu
Powrót do Polski po takim wysiłku jest osobnym ryzykiem. Prowadziłem większość trasy. Drugi raz lepiej zaplanowałbym podział kierowców i odpoczynek.
Wyprawa kończy się po bezpiecznym powrocie do domu, a nie po zjeździe gondolą.
Błąd 8: za mało luźnego materiału filmowego
Miałem dużo pięknych ujęć, ale po wyprawie czułem, że przydałoby się więcej krótkich nagrań „z ręki”: pakowanie, chaos w schronisku, zmęczenie, rozmowy, szczegóły trasy. To one najlepiej pokazują praktyczną stronę wyprawy.
Jeśli planujesz później ebook, film albo materiał edukacyjny, nagrywaj też to, co dzieje się między widokami.
Błąd 9: zbyt późne testowanie niektórych układów sprzętu
Niektóre rzeczy trzeba sprawdzić wcześniej: mocowanie liny, dostęp do jedzenia, działanie rękawic, pakowanie na atak, obsługę sprzętu w zimnie.
Rzeczy krytyczne testuje się w domu, a nie o trzeciej rano w Goûter.
Błąd 10: presja szczytu
Czasem trudniejsze od nóg jest to, co w głowie. Koszt, przygotowania, urlop, rezerwacje i marzenie o szczycie budują presję.
Zgodę na zawrócenie trzeba dać sobie w domu, zanim zawrócenie stanie się konieczne w górach.
Błąd 11: wyjazd bez konsultacji z kardiologiem
Jeśli masz za sobą poważne problemy zdrowotne, idź do lekarza przed wyjazdem, nawet jeśli boisz się tego, co usłyszysz. Lepiej poznać ryzyko w gabinecie niż na wysokości.
Plan B
Plan B zabezpiecza głowę, logistykę i bezpieczeństwo. Z brakiem ambicji nie ma nic wspólnego. Jeśli ktoś jedzie z Polski, płaci za schroniska, auto, paliwo, ubezpieczenie i bierze urlop, to naturalnie chce wejść. Ale góry nie mają obowiązku wpuścić nas na szczyt.
Przed wyjazdem dobrze odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
- Co robimy, jeśli pogoda nie pozwala na wyjście?
- Czy mamy dzień zapasu?
- Czy możemy przesunąć plan?
- Czy mamy inne cele w okolicy?
- Czy zostajemy w Chamonix i czekamy?
- Czy robimy łatwiejszą trasę?
- Czy wracamy wcześniej?
- Czy grupa uznaje brak szczytu za porażkę, czy za część ryzyka?
Najgorszy Plan B to taki, którego nie ma. Wtedy przy złej pogodzie zaczyna się myślenie: skoro już tu jesteśmy, skoro wydaliśmy pieniądze, skoro mamy rezerwację, to może jednak spróbujmy. Tak zaczyna się większość złych decyzji w górach.
Plan B nie odbiera motywacji ani marzenia. Zdejmuje z grupy presję, że jedyną akceptowalną wersją wyjazdu jest wejście na szczyt.
Co zrobiłbym tak samo
Nie wszystko było błędem. Kilka rzeczy powtórzyłbym bez wahania:
- szukanie ekipy wcześniej,
- wspólny wyjazd testowy,
- Gran Paradiso jako aklimatyzację,
- dwie noce w Goûter,
- busa jako bazę logistyczną,
- trzymanie dokumentów offline,
- sprawdzanie pogody z wielu źródeł,
- podejście: bezpieczeństwo przed szczytem.